Banken, sociale kredietgevers, verkopers op afbetaling: de rol van elke instelling bij een negatieve registratie

Eenzelfde verplichting voor alle kredietgevers

Bank, gespecialiseerde maatschappij of sociale coöperatie: vóór het sluiten van een krediet raadpleegt elke kredietgever de Centrale voor Kredieten aan Particulieren die de NBB beheert. De NBB beslist nooit over de toekenning. De instelling beslist, binnen het kader van het Wetboek van economisch recht.

De limiet van 1.000 euro aan achterstallen

Volgens het Observatorium Krediet en Schuldenlast moet een kredietgever het krediet weigeren als de geregistreerde wanbetaling 1.000 euro overschrijdt, zonder die weigering te moeten motiveren. Daaronder mag hij ook weigeren, maar moet hij zijn beslissing verantwoorden. Die regel geldt voor elke instelling.

De kredietinstellingen

Banken zijn kredietinstellingen onder toezicht van de NBB. Ze bieden leningen op afbetaling, kredietopeningen en hypothecaire kredieten aan. Bij een wanbetaling passen ze dezelfde verboden toe als andere kredietgevers en beoordelen ze de kredietwaardigheid met behulp van de Centrale.

De andere door de FSMA erkende kredietgevers

Naast de banken onderscheidt de FSMA onder meer betalingsinstellingen of instellingen voor elektronisch geld en "andere kredietgevers" met een vergunning. Sinds 1 november 2015 controleert de FSMA hun toegang tot het beroep. Hun vergunning ontslaat hen niet van de raadpleging van de Centrale of de beoordeling van uw kredietwaardigheid.

Strenge vergunningsvoorwaarden

Om vergund te worden, moet een kredietgever minstens twee betrouwbare effectieve leiders hebben, een hoofdbestuur in België en overeenkomsten die de FOD Economie heeft goedgekeurd. Het minimumkapitaal bedraagt 250.000 euro voor leningen op afbetaling, tien keer meer voor kredietopeningen.

Sociale kredietgevers, een aparte categorie

Het Wetboek van economisch recht voorziet een specifieke vergunning voor sociale kredietgevers. Het begeleid sociaal krediet van Crédal in Wallonië en Brussel is daar een voorbeeld van. Die organisaties begeleiden mensen die bij banken uit de boot vallen, maar raadplegen eveneens de Centrale.

De gewestelijke woningfondsen

Het Woningfonds van Wallonië (Fonds du Logement de Wallonie) en de SWCS (Waalse Maatschappij voor Sociaal Krediet) lenen voor aankoop of renovatie. Volgens het FLW verhindert een registratie wegens wanbetaling elk nieuw krediet zolang de situatie niet geregulariseerd is.

Bemiddelaars en concessiehouders

Een makelaar leent zelf niet: hij bezorgt uw dossier aan een kredietgever. Een concessiehouder treedt op als bemiddelaar of, bij verkoop op afbetaling, als kredietgever, na inschrijving of vergunning bij de FSMA. Geen van beiden omzeilt de raadpleging van de Centrale.

Verkopers op afbetaling en leasingmaatschappijen

Verkoop op afbetaling en financiële leasing zijn consumentenkredieten: de verkoper of maatschappij moet vergund zijn en neemt deel aan de Centrale. Een autoleasing met aankoopoptie stuit dus op dezelfde hindernissen als een klassieke lening.

Renting, buiten het consumentenkrediet

Volgens de FOD Economie is private lease een huur en geen consumentenkrediet. Het valt in principe buiten boek VII. Onze bronnen zeggen niet of een verhuurder de Centrale raadpleegt: renting van een wagen ondanks een registratie blijft dus onzeker.

Instellingen die niet lenen maar wel helpen

Het OCMW, de erkende diensten voor schuldbemiddeling en het Observatorium Krediet verlenen geen consumentenkrediet. Ze informeren, helpen onderhandelen met schuldeisers, een wanbetaling te regulariseren of maatschappelijke hulp te krijgen, wat vaak beter past dan een nieuwe lening.

Een echte instelling onderscheiden van een bedrieger

Een bekende naam volstaat niet: oplichters bootsen vergunde maatschappijen na. Vóór elke stap controleert u de inschrijving van de kredietgever op de lijsten van de FSMA en raadpleegt u uw eigen dossier bij de Centrale voor Kredieten aan Particulieren om te weten wat de instelling zal zien.

De kredietspelers die u moet kennen

• FSMA, lijst van kredietgevers : Publiceert wekelijks downloadbare lijsten van vergunde kredietgevers voor consumentenkrediet en hypothecair krediet.
• FSMA, vergunningsvoorwaarden : Beschrijft de eisen voor kredietgevers: leiders, zetel in België, goedgekeurde overeenkomsten en minimumkapitaal per type krediet.
• NBB, Centrale voor Kredieten aan Particulieren : Register dat elke instelling verplicht raadpleegt vóór de toekenning van een consumentenkrediet of hypothecair krediet.
• Woningfonds van Wallonië (Fonds du Logement de Wallonie) : Sociale kredietgever voor grote gezinnen; weigert elk nieuw krediet zolang een geregistreerde wanbetaling niet geregulariseerd is.
• Observatorium Krediet en Schuldenlast : Expertisecentrum dat de Belgische kredietmarkt analyseert en de regels voor personen met een geregistreerde wanbetaling.
• OCMW : Openbaar centrum voor maatschappelijk welzijn van uw gemeente: maatschappelijke hulp, voorschotten en vaak een dienst voor schuldbemiddeling.

De juiste gesprekspartner kiezen bij een registratie

1. Raadpleeg gratis uw dossier bij de Centrale om het precieze bedrag aan geregistreerde achterstand op uw naam te kennen.
2. Overschrijdt de wanbetaling 1.000 euro, zie dan af van klassiek krediet en neem eerst contact op met de schuldeiser of een dienst voor schuldbemiddeling.
3. Onder die drempel spreekt u een sociale kredietgever of uw bank aan en legt u uw situatie en huidige inkomsten uit.
4. Ga op de lijsten van de FSMA na of de instelling of bemiddelaar wel bij de vergunde of ingeschreven kredietgevers staat.
5. Vraag de SECCI-fiche en vergelijk het JKP, de looptijd en het totaal verschuldigde bedrag vóór u tekent.
6. Kan geen enkele instelling lenen, verken dan met het OCMW de steun of voorschotten die nieuwe schulden vermijden.

Wat de regelgeving van instellingen eist

Wat een ernstige instelling u zal vragen

• Identiteitskaart, voorgelegd tijdens een afspraak of via een beveiligde procedure
• Recente loonfiches of attesten van sociale uitkeringen
• Laatste aanslagbiljet
• Rekeninguittreksels van de voorbije maanden
• Overzicht van lopende kredieten en vaste lasten
• Bestelbon of offerte als het krediet een welbepaald goed financiert

Veelvoorkomende misverstanden over kredietinstellingen

• Denken dat een buitenlandse of gespecialiseerde kredietmaatschappij buiten de Centrale valt: elke kredietgever die in België actief is, moet ze raadplegen.
• Menen dat de NBB op verzoek een afwijking kan toestaan of een registratie kan wissen, terwijl ze geen enkele bevoegdheid over de toekenning heeft.
• Tegelijk bij meerdere instellingen aanvragen indienen, zonder eerst de wanbetaling te regulariseren die elk dossier blokkeert.
• Een makelaar, die het dossier doorgeeft, verwarren met de kredietgever, die als enige beslist en de overeenkomst tekent.
• Een instelling vertrouwen omdat haar naam lijkt op die van een bekende bank, zonder haar inschrijving na te gaan.

Algemene informatie, bijgewerkt in oktober 2026. FicheBNB is geen kredietgever of kredietbemiddelaar en vraagt nooit kosten. Let op, geld lenen kost ook geld. Over ons